pertkiewicz1


Pułkownik Jerzy Pertkiewicz dołączył do grona honorowych obywateli Tarnowa. Wyróżnienie odebrał podczas wspólnej, uroczystej sesji Rady Miasta i Rady Powiatu, która odbyła się 30 października w tarnowskim Ratuszu. – Jest to dla mnie niezmierny zaszczyt jako człowieka, który nie z urodzenia, ale z wyboru zamieszkał w Tarnowie – podkreślał pułkownik Pertkiewicz.

Jerzy Pertkiewicz „Drzazga”. Urodzony w 1920 roku na Kresach. Doktor farmacji. Żołnierz kampanii wrześniowej i Armii Krajowej. Harcmistrz i Harcerz Rzeczypospolitej, Kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari. Jego los i dzieje pisane są pięknymi zgłoskami…



Pełny życiorys Jerzego Pertkiewicza:

urodził się 25 lutego 1920r. w Czortkowie nad Seretem – (województwo tarnopolskie), doktor farmacji, żołnierz kampanii wrześniowej i Armii Krajowej (pseudonim ”Drzazga”), pułkownik w stanie spoczynku, harcmistrz i Harcerz Rzeczypospolitej, Kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari.

W latach 1929 – 1938 uczył się w Gimnazjum Humanistycznym im. Adama Asnyka w Kaliszu, a po maturze zgłosił się do szkoły podchorążych rezerwy piechoty w Szczypiornie. Przed wybuchem II wojny światowej otrzymał przydział mobilizacyjny do 29. Pułku Strzelców Kaniowskich, w którym w stopniu plutonowego podchorążego objął dowództwo plutonu strzeleckiego 4. kompanii 2. batalionu.

Podczas kampanii wrześniowej 1939 roku walczył ze swoim pułkiem w rejonie Uniejowa, Łęczycy i Kutna oraz w bitwie nad Bzurą. Dwukrotnie lekko ranny 10 września w walce na bagnety o Sierpów zdobył wraz ze swoim plutonem niemiecki karabin maszynowy i wziął do niewoli jeńców. Sześć dni później, przeprawiając się wraz z pułkiem przez Bzurę, pluton Pertkiewicza wpadł w zasadzkę. Dzięki odwadze i silnej woli oraz umiejętnościom dowódcy, plutonowego podchorążego Pertkiewicza, wydobyli się z okrążenia.

Kolejnym etapem walk 29 PSK i podch.  Pertkiewicza była Warszawa.  22 września na Bielanach pluton został ostrzelany, a dowódca Pertkiewicz ranny. Ponownie zostaje ranny, tym razem ciężko, w czasie obrony stacji Warszawa Zachodnia. Przez kilkadziesiąt godzin ranny pozostaje na polu walki, po czym trafia do szpitala, w którym przez przypadek pracuje matka Plutonowego w ramach wojskowej służby kobiet. Po miesięcznej kuracji plut. podch. Pertkiewicz, unikając niemieckiej niewoli ucieka ze szpitala do Kalisza, aby wziąć udział w konspiracyjnej odbudowie Pułku Strzelców Kaniowskich.

1.      Tarnów

Wysiedlony z Kalisza trafia wraz z rodziną do Tarnowa.

Po przyjeździe do Tarnowa ojciec podchorążego, również działający w konspiracji (ps. „Zbudowski”) objął kierownictwo w aptece im. T. Kościuszki. Syn Jerzy pracował w niej jako laborant. 12 lutego 1940 r. Jerzy Pertkiewicz przystępuje do miejscowej komórki Związku Walki Zbrojnej i przyjmuje pseudonim „Drzazga”. Kwatermistrzostwo z Komendy Okręgu ZWZ zwróciło się do podchorążego Pertkiewicza z poleceniem zorientowania się w stanach zapasu środków opatrunkowych, znieczulających, przeciwbólowych, również w innych aptekach w celu wykorzystania tych środków dla mieszkańców Tarnowa w razie bombardowania miasta. Ze względu na działalność ojca i syna apteka stanowiła konspiracyjny punkt kontaktowy i miejsce kolportażu prasy podziemnej. Gromadzili oni w swojej aptece środki medyczne i opatrunkowe, a następnie przekazywali do innych punktów konspiracyjnych.

Dla Tarnowskiego Inspektoratu Armii Krajowej rozpoczęcie akcji „Burza” było celem najwyższej wagi, a dla podchorążego Pertkiewicza rozkazem do kolejnych wojennych działań. Po rozpoczęciu Akcji Pertkiewicz dostaje przydział do 16 pułku piechoty Armii Krajowej
i zostaje dowódcą plutonu 3. kompanii strzeleckiej „Regina” w batalionie „Barbara”. Trzymiesięczny szlak bojowy batalionu „Barbara”16 pp AK, w którym brał udział Jerzy Pertkiewicz rozpoczął się pierwszą akcją, która miała miejsce 16 sierpnia 1944 r. pod Gilową Górą.

Przez wiele miesięcy 1944 r. uczestniczył w partyzanckich operacjach w ramach akcji „Deszcz”. W obwodzie tarnowskim walczył w okolicach wsi Dobrocin, Gilowa, Jamna, Joniny, Machowa, Podlesie, Polichty, Świniogóra, Ratówki, Rzepiennik Strzyżewski, Zalasowa, Żurowa.

17 października 1944 r. na wniosek lekarza batalionowego, podch. Pertkiewicz zostaje zwolniony z 16 pułku piechoty AK ze względu na stan zdrowia.

Dwa miesiące później, za wkład w walkę zbrojną z okupantem, awansowany do stopnia podporucznika przez krakowskiego komendanta okręgu AK na wniosek dowódcy tarnowskiego inspektoratu Stefana Musiałka – Łowickiego ps. „Mirosław”.

Po wojnie Jerzy Pertkiewicz pozostał w Tarnowie.

W latach 1945 – 1948 Jerzy Pertkiewicz studiował farmację na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po uzyskaniu dyplomu magistra farmacji ponownie podjął pracę w aptece w Tarnowie, a od roku 1949 objął kierownictwo apteki im. Tadeusza Kościuszki aż do 1979 r.  W tym samym roku w Akademii Medycznej w Krakowie Pan Pertkiewicz uzyskał tytuł doktora w dziedzinie nauk farmaceutycznych. W latach 1980 – 1982 pracował jako kierownik Apteki Szpitalnej
w Dąbrowie Tarnowskiej, a następnie przez dwa lata – 1983/1985 Apteki Szpitalnej
w Tuchowie. Przez cztery lata 1985/89 pełnił funkcję starszego inspektora do spraw gospodarki lekami w Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Tuchowie.

Za pracę w dziedzinie farmacji w roku 1974 w krakowskim oddziale Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego Pan Pertkiewicz otrzymał medal im. Ignacego Łukasiewicza. Jest autorem książki „Aptekarstwo polskie na obszarze byłej Galicji w świetle obowiązującego ustawodawstwa z lat 1772 – 1914”.

Jest współautorem książki „Tarnów – Stare Miasto” cz. I. Mieszka w nim do dziś. Mimo wieku (97 lat) jest mocno zaangażowany w życie miasta, w działalność Koła Tarnów, Światowego Związku Żołnierzy AK, w życie tarnowskich szkół, a zwłaszcza XVI Liceum, które nosi imię Armii Krajowej.

W czerwcu 2015 r.  napisał książkę pt. " Dzieje plutonu partyzanckiego " REGINA II"
z batalionu " Barbara" 16 pułku piechoty Armii Krajowej Ziemi Tarnowskiej"

2.      Młodzież

W 2007 roku z inicjatywy m. in. płk. Jerzego Pertkiewicza, XVI Liceum Ogólnokształcące, które od wielu lat prowadziło klasy wojskowe, przyjęło imię Armii Krajowej. Również
z inicjatywy płk. Jerzego Pertkiewicza wraz z nadaniem imienia Żołnierze AK ufundowali szkole sztandar na rewersie, którego znajduje się napis Bóg, Honor, Ojczyzna, Nauka. Tym samym szkole został przekazany testament pokoleniowy „Semper fidelis - Deo, Honori, Patriae, Litteris, który szkoła realizuje w formie programu patriotycznego pn. „Jak współcześnie kochać Ojczyznę”. W realizacji programu bardzo intensywnie uczestniczy płk Jerzy Pertkiewicz. Spotyka się z uczniami, uczestniczy w lekcjach historii, wieczornicach, dniach otwartych szkoły, w Dniu Kadeta, święcie patrona szkoły, w uroczystościach patriotycznych szkolnych i miasta Tarnowa, których organizatorem jest XVI Liceum. Mimo wieku, zawsze znajdzie siłę, aby powiedzieć kilka słów o minionej historii, o wartościach, którymi należy się kierować w życiu, aby być szlachetnym i wartościowym człowiekiem. Zawsze dobro ojczyzny stawia na pierwszym miejscu i tę ideę przekazuje wszystkim słuchaczom, tym najmłodszym i tym najstarszym.

W 2013 r. płk Jerzy Pertkiewicz opiekun Partyzanckiego Sztandaru Batalionu Barbara 16. Pułku Piechoty Armii Krajowej oraz mjr Zbigniew Banaś Prezes ŚZŻAK Koła Tarnów przekazali szkole pod opiekę dwa sztandary Partyzancki 16. Pułku oraz Sztandar Inspektoratu Rejonowego Armii Krajowej Tarnów Tama.

Pan Pertkiewicz przekazując sztandar zwrócił się do uczniów XVI LO z takimi słowami:

„Moi młodzi Przyjaciele, sztandar to rzecz święta!

Jego miejsce tkwi gdzieś pomiędzy hymnem narodowym, a przysięgą wojskową. Proszę Was pamiętajcie, że Ci, którzy Wam sztandary przekazują, wszystko co najświętsze Ojczyźnie ukochanej oddali.  Tym samym czynię was spadkobiercami idei akowskiej”.

To słowa płk Pertkiewicza, wielkiego człowieka i wielkiego autorytetu, budującego pamięć historyczną, posługującego się piękną polszczyzną, o szlachetnym sercu, szczególnie kochającego młodzież, twórczego, aktywnego i młodego duchem, o niepowtarzalnej kulturze osobistej, pełnego empatii i zaangażowania w historię, dzieje żołnierzy AK, historię ukochanego Tarnowa, a przede wszystkim otwartego na drugiego człowieka.

Jego mieszkanie przy ul. Ujejskiego w Tarnowie, oprócz tego, że jest pełne rodzinnych pamiątek, odznaczeń, dyplomów, podziękowań, gratulacji, jest zawsze pełne gości. Rozbrzmiewa radością i uśmiechem młodych ludzi, ogrzane dobrą herbatką, nad którą unosi się zapach domowego soku i pysznego, wg starych receptur pieczonego ciasta, a zwłaszcza ciepłem Gospodarza witającego ze szczerą radością, każdego, kto chce posłuchać minionych dziejów nie tylko historycznych, ale osobistych przeżyć Druha Pertkiewicza - 97 lat.

3.      Harcerz

Przebieg służby harcerskiej

1930-1938 3. Kaliska Drużyna Harcerzy im H. Sienkiewicza

1938-1939 Starszoharcerski Krąg przy Szkole Podchorążych Rez. W Szczypiornie
1957 - Powrót do służby harcerskiej i tworzenie odrodzonych po zjeździe łódzkim struktur harcerskich drużyn i KH na terenie Tarnowa.
1958-1960 członek komendy hufca i równocześnie drużynowy 13 Tarnowskiej Pożarniczej Drużyny Harcerzy.
1960-65 prowadził corocznie grupę harcerzy hufca tarnowskiego w pieszych Rajdach Świętokrzyskich organizowanych przez KH Starachowice. Rajdach Braterstwa organizowanych przez 13 TD Harcerek jak też i Rajdach Kurhan kom. Hufca Tarnów.

W 1965 odsunięty od pracy harcerskiej przez ówczesnego, wyznaczonego przez PZPR nowego hufcowego z Kielc hm. Szymkiewicza -za nieprzestrzeganie statutowych zasad świeckości i stosowania metody pracy harcerskiej opartej na dawnej badepowellowskiej

metodzie wychowawczej. Wraz z jego odejściem zaprzestały swą działalność drużyny 13 Tarnowska Pożarnicza Drużyna Harcerzy oraz 21 Tarnowska Akademicka Drużyna Harcerska

Podczas przerwy w oficjalnej pracy instruktorskiej (1965-1978 r.)  jest zapraszany na spotkania do różnych drużyn, by poprowadzić obrzędowe zbiórki, wygłaszać gawędy o ideologii harcerskiej opartej na treści dawnego Przyrzeczenia Harcerskiego.

W 1979 na propozycję ówczesnego hufcowego hm Zbigniewa Kierasa, hm. Mariana Bryndala, i hm Antoniego Berowskiego powrócił do czynnej służby harcerskiej.

Spowodował reaktywowanie Komisji Prób na młodzieżowe stopnie harcerskie t.j. HO i HR dla instruktorów o dłuższym stażu i mających stopień podharcmistrza. Stopień ten (HR) uzyskało ponad 10 starszych i młodych instruktorów, którym przyznawanie odbywało się w sposób obrzędowy, w lasach Trzemeszna i to tylko raz w roku w czasie przesilenia dnia z nocą t.j. około 23 czerwca.

W latach następnych założył Instruktorski Krąg Seniorów Harcerskich - Harcerzy Rzeczypospolitej przy komendzie hufca Tarnów. Początkowo krąg liczył ponad 20 członków lecz z upływem czasu starsi wiekiem seniorzy powymierali i powstała konieczność powołania zastępu „Małolatów" (którzy nie ukończyli jeszcze 55 roku życia), by utrzymać ciągłość pracy kręgu, co trwa dotychczas.

Założony przez hm. Pertkiewicza Krąg Seniorów Harcerskich organizuje coroczne złazy integracyjne początkowo jako krótkie zimowiska w bacówce Brzanka i w Burzynie związane
z obrzędowymi obchodami Dnia Myśli Braterskiej a od 2006 r w Jamnej gdzie jesteśmy organizatorami uroczystości rocznicowych związanych z bitwą AK w 1944r. Złazy te mają nie tylko charakter krajoznawczy, służby dla środowiska, lecz i prowadzący do nawiązania przyjaźni i więzi międzypokoleniowej.

Wraz z powstaniem województwa tarnowskiego powstaje również Chorągiew Tarnowska ZHP z referatem drużyn starszoharcerskich. Druh Pertkiewicz współpracował z nim w dziedzinie wizytacji i utrzymywaniu kontaktów z drużynami z terenu całej chorągwi, organizowaniu kursów dokształcających dla drużynowych i przybocznych jak też przygotowaniu harcerzy
z pierwszych klas licealnych do pełnienia funkcji zastępowych i wyższych.

Podczas istnienia KCH ZHP w Tarnowie został wybrany przewodniczącym Chorągwianego Sądu Harcerskiego.

 

Pan Jerzy Pertkiewicz o sobie:

W miarę przybywania lat mego życia wycofuję się z czynnej pracy instruktorskiej w służbie harcerskiej, lecz nadal pozostaję w dyspozycji władz harcerskich i w miarę możności biorę udział w niektórych dziedzinach i uroczystościach harcerskich. Nadal utrzymuję ścisły kontakt z zaprzyjaźnionymi drużynami uczestnicząc w organizowanych przez nie zbiórkach, ogniskach czy odbierając Przyrzeczenie Harcerskie, przeważnie w miejscach uświęconych krwią poległych Polaków w walce o odzyskanie niepodległości.

W czasie letnich wakacji przyjeżdżają do mnie do domku kampingowego w Rożnowie grupy harcerskie, by w bezpośrednim kontakcie z przyrodą lasem i woda, wieczorem przy ognisku pośpiewać i spędzić czas w harcerskiej atmosferze.

 
facebook